การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ยในระหว่างการพักโรงเรือน เพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลารอเพาะเห็ดรุ่นต่อไปก็ควรจะทำการเพาะเห็ดแบบกองเตี้ยในพื้นที่ดอนที่น้ำไม่ท่วมขัง


วิธีการเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ย

1. เตรียมดินไว้ให้เรียบ พลิกหน้าดินตากแดดไว้ 2-3 วัน จากนั้นก็รดน้ำลงบนดินให้ชุ่ม

2. นำตอซัง หรือฟางข้าว (ปลายฟาง) แช่น้ำไว้ 1 คืน หรือประมาณ 2-4 ชั่วโมง ก่อนเพาะก็ได้

3. วางแบบไม้ลงบนพื้นที่เตรียมไว้

4. นำฟางที่แช่น้ำแล้ววางในพิมพ์เกลี่ยฟางให้หนาเท่า ๆ กัน คือประมาณ 3-4 นิ้ว ถ้าใช้ตอซังให้วางโคนจรดกับหัวท้ายของแบบพิมพ์และใช้มือกดฟางให้แน่น แต่ถ้าเป็นฟางนวดหรือปลายฟาง ควรขึ้นไปย่ำในขณะที่ทำการย่ำควรจะรดน้ำตามไปด้วย

5. นำอาหารเสริมที่แช่น้ำเตรียมไว้โรยเป็นแถวตามขอบพิมพ์ทั้ง 4 ด้าน

6. แบ่งเชื้อเห็ดฟางออกเป็น 3-4 ส่วน เท่า ๆ กัน ถ้าทำสามชั้นแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ถ้า 4 ชั้น แบ่งเป็น 4 ส่วน และโรยเชื้อเห็ดฟางลงบนอาหารเสริมให้ทั่วและชิดกับขอบของแบบพิมพ์ทั้ง 4 ด้าน ซึ่งเป็นการเสร็จชั้นที่ 1

7. ทำขั้นที่ 2 และ 3 หรือ 4 ต่อไป ก็ทำเช่นเดียวกับชั้นที่ 1 ทุกอย่าง (ใส่ฟาง, โรยอาหาร, โรยเชื้อ)

8. เมื่อทำถึงขั้นสุดท้ายให้นำฟางแห้งมาปิดทับหนา 1-2 นิ้ว

9. รำแบบไม้ออก โดยใช้มือข้างหนึ่งกดกองฟางไว้ และทำกองอื่น ๆ ต่อไปให้ขนานกับกองแรกโดยระยะห่างกันประมาณ 6 นิ้ว

10. การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ยนั้นส่วนมากจะทำคราวละหลาย ๆ กอง ติดกันประมาณ 10-20 กองต่อ 1 แถว

11. ช่องว่างระหว่างกองฟางแต่ละกองอาจจะโรยเชื้อเห็ดฟางลงไปบ้าง เพราะบริเวณนี้เห็ดฟางก็เกิดได้ดีเช่นกัน

12. คลุมกองฟางด้วยผ้าพลาสติกใส การคลุมจะคลุมรวมกันเป็นแถว ๆ และให้พลาสติกแนบกับหลังกองเพาะ

13. นำฟางแห้งคลุมทับผ้าพลาสติกอีกครั้งหนึ่ง จะมิดหนาประมาณ 3-4 นิ้ว เพื่อบังแสงแดด

14. ตรวจดูอุณภูมิ ความชื้นในกองเห็ด โดยใช้มือล้วงเข้าไปในกองเพาะ ถ้าร้อนจนทนไม่ไหวให้รีบเปิดผ้าพลาสติกออกเล็กน้อย เพื่อให้อุณหภูมิลดลง ถ้าอากาศเย็นให้นำเอาฟางทับบนกองเห็ด เพื่อเพิ่มอุณหภูมิ เส้นใยเห็ดจะเจริญเติบโตประมาณวันที่ 6-8 เห็ดจะรวมตัวเป็นดอกและเก็บได้นาน 3 วัน

โรงงานอุตสาหกรรมที่ใช้เห็ดฟางเป็นวัตถุดิบ

1. บริษัท ทีพี อาหารกระป๋อง 72 หมู่ 2 ต.แม่เหียะ อ.หางดง จ.เชียงใหม่

2. บริษัท โภชนาการเกษตร จำกัด 201 ถ.พะเยา-เชียงคำ อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา

3. บริษัท อาหารกระป๋องบุญศิริ จำกัด 109 กม 2 ถ.อรุณประเสริฐ ต.ตาดทอง อ.เมือง จ.ยโสธร

4. บริษัท อุตสาหกรรมอาหารอีสาน จำกัด ต.โนนทัน อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น

5. บริษัท เอราวัณฟู้ด จำกัด 115 หมู่ 4 ต.โนนอุดม อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น

6. บริษัท ภูกระดึงส่งเสริมการเกษตร จำกัด หมู่ 2 ต.ผานกเค้า อ.ภูกระดึง จ.เลย

7. บริษัท โรงงานเครื่องกระป๋องเกษตรไทย 18/4 ซ.วัดอ้อมใหญ่ ถ.เพชรเกษม จ.นครปฐม

8. บริษัท ไทยสามพราน จำกัด หมู่ 4 ต.อ้อมใหญ่ อ.สามพราน จ.นครปฐม

9. บริษัท ไทยวีชวน จำกัด ต.เบิกไพร อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี

ที่มา : หนังสืออุตสาหกรรมแปรรูปผักและผลไม้ ฝ่ายอุตสาหกรรมเกษตร กองส่งเสริมธุรกิจเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร เมษายน 2535

แหล่งจำหน่ายเชื้อเห็ดฟาง

1. กองโรคพืชและจุลชีววิทยา กรมวิชาการเกษตร

2. บริษัทเห็ดสยาม ซ.พึ่งบุญ ถ.เทพารักษ์ เขตบางกะปิ กรุงเทพฯ

3. ฟาร์มเห็ดอรัญญิก 3 หมู่ 8 ถ.พุทธมณฑลสาย 4 ต.กระทุ่มล้ม อ.สามพราน จ.นครปฐม

4. บริษัท เห็ดศรีทอง จำกัด 2/1 ต.บ่อพลับ อ.เมือง จ.นครปฐม

5. ปฐมฟาร์ม 34/2 หมู่ 2 ต.พระแก้ว อ.ภาชี จ.นครศรีอยุธยา

6. วิทยาลัยเกษตรกรรม ของทุกจังหวัด